De Melkweg: een 3D-model van ons sterrenstelsel

Niemand heeft ons sterrenstelsel van buitenaf gezien: we leven in zijn schijf, en stof verbergt het grootste deel. Dit model zet samen wat astronomen vanaf hier hebben gemeten.

Wat gemeten is

• Spiraalarmen — gefit aan de radioparallaxen van ongeveer 200 jonge, zware sterren (Reid et al. 2019). Doorgetrokken lijnen tonen de stukken van elke arm die in kaart zijn gebracht; stippellijnen en de andere kant van het sterrenstelsel, achter het centrum, zijn een extrapolatie.
• De zon — 26.600 lichtjaar (8,15 kiloparsec) van het centrum, ongeveer 70 lichtjaar boven het midden van de schijf.
• De balk en de bult — een balk van oude sterren van ongeveer 33.000 lichtjaar lang, 27° gedraaid ten opzichte van onze zichtlijn naar het centrum, met een kistvormige, pindavormige bult (Bland-Hawthorn & Gerhard 2016).
• 157 bolhopen — op hun afstanden uit de catalogus van W. E. Harris. De meeste verzamelen zich in een ronde halo rond het centrum, ver boven en onder de schijf.
• Beroemde sterrenhopen en nevels — op afstanden gemeten uit de parallaxen van hun sterren door de satelliet Gaia en door radiotelescopen. Heldere sterren — van Hipparcos.

Wat getekend is

De gloed van de schijf, de armen, de balk en het stof is ons eigen beeld, gemaakt uit deze getallen, geen foto.

Schattingen van hoe snel het spiraalpatroon draait verschillen per studie; de klok gebruikt 28,2 km/s per kiloparsec.

De pijlen rond de zon tonen waar elk deel van het sterrenstelsel aan onze hemel ligt: richting de Boogschutter kijken we naar het centrum, richting de Voerman en de Stier recht ervan weg. Klik op een pijl om dat sterrenbeeld te openen in de sterrenkaart.

Bronnen en bronvermelding

• Spiraalarmen, de afstand tot het centrum en de rotatiekromme: M. J. Reid et al., “Trigonometric Parallaxes of High-mass Star-forming Regions: Our View of the Milky Way”, ApJ 885, 131 (2019).
• Balk en bult: J. Bland-Hawthorn & O. Gerhard, “The Galaxy in Context”, ARA&A 54, 529 (2016). Hoogte van de zon: Bennett & Bovy, MNRAS 482, 1417 (2019). Massa van Sagittarius A*: GRAVITY Collaboration (2022).
• Beweging in de tijd: patroonsnelheid van de balk 39,0 km/s per kiloparsec, M. Portail et al., MNRAS 465, 1621 (2017); van de spiraalarmen 28,2 km/s per kiloparsec, W. S. Dias et al., MNRAS 486, 5726 (2019); de op-en-neer-beweging van de zon door de schijf, eens in de 95 miljoen jaar, R. Konietzka et al., “The Radcliffe Wave is oscillating”, Nature 628, 62 (2024).
• Bolhopen: W. E. Harris, Catalog of Parameters for Milky Way Globular Clusters, editie 2010 (Harris 1996, AJ 112, 1487).
• Afstanden tot open sterrenhopen: E. L. Hunt & S. Reffert, A&A 673, A114 (2023), uit Gaia DR3 (ESA/Gaia/DPAC), via de VizieR-dienst van het CDS, Straatsburg. Orionnevel: Kounkel et al. 2017; Noord-Amerikanevel: Kuhn et al. 2020; Omeganevel: Reid et al. 2019; Sluiernevel: Fesen et al. 2021; Krabnevel: Trimble 1973; Magelhaense Wolken: Pietrzyński et al. 2019, Graczyk et al. 2020.