Gids · Geluiden van de hemel

Luister naar de hemel

Eenentwintig geluiden uit de ruimte: de wind en een helikopter op Mars, stof dat Cassini raakt bij Saturnus, Voyager 1 in de interstellaire ruimte, twee zwarte gaten die samensmelten, radiostormen op Jupiter die een draadantenne kan opvangen, meteoorecho's, de eerste pulsar en de maan die klinkt als een klok. Druk op play bij elk ervan.

Waar een echte opname vrij gedeeld mag worden, hoor je de opname, gemarkeerd als “Opname” met zijn bron. De rest zijn onze nabootsingen op basis van de getallen die wetenschappers publiceerden — frequenties, perioden, lengtes en snelheden — gemarkeerd als “Onze nabootsing”. Elk vermeldt of je het op zijn eigen toonhoogte of versneld hoort.

Vang het op met een radio

Deze kon je zelf horen — of had je in 1957 kunnen horen — met een antenne en een ontvanger.

  • Jupiters radiostormen — branding-achtige L-bursts en knetterende S-bursts op 20,1 MHz, de frequentie van NASA's Radio JOVE-kits.
  • De zon op de radio — type III-uitbarstingen van elektronenbundels, elk een vlaag ruis die binnen seconden wegsterft.
  • De Geminiden op de radio — meteoorecho's van de Franse radar GRAVES op 143,050 MHz.
  • Het gepiep van Spoetnik — pieptonen van 0,3 seconde op 20,005 MHz, die in toonhoogte glijden terwijl hij overvloog.

Pulsars: sterren die je kunt horen draaien

Een neutronenster veegt zijn radiobundel één keer per draai langs ons. Afgespeeld zoals een radiotelescoop hem waarneemt is elke draai een puls — van een tik elke 1,3 seconden tot een toon van 642 draaien per seconde.

  • CP 1919, de eerste pulsar — een puls elke 1,3373 seconden, gevonden door Jocelyn Bell in 1967.
  • De Krabpulsar — ongeveer 30 draaien per seconde, met reuzenpulsen.
  • De Vela-pulsar — 11,2 draaien per seconde, een van de helderste aan de radiohemel.
  • Een pulsar die een toon neuriet — PSR B1937+21 draait 641,9 keer per seconde.
  • De 42 pulsars van 47 Tucanae — elke pulsar van een bolhoop met zijn eigen draaisnelheid.

Wat ruimtevaartuigen en instrumenten hoorden

Microfoons op Mars, radio- en plasma-ontvangers op ruimtevaartuigen, een seismometer op de maan.

  • Wind en een helikopter op Mars — Perseverance's microfoon en Ingenuity's gezoem van 84 Hz.
  • Cassini duikt door Saturnus' ringen — stofkorrels die op de antennes knallen, en “de grote leegte”.
  • Saturnus' radiohartslag — twee radioritmes, 10,6 en 10,8 uur.
  • De maan klinkt als een klok — de seismometer van Apollo 12 nadat de opstijgtrap de maan raakte.
  • Voyager 1 in de interstellaire ruimte — het plasma dat naklinkt op 2,2 en 2,6 kHz.
  • De zingende komeet — magnetische golven rond komeet 67P, 10.000 keer versneld.

Golven rond de aarde

Radiogolven op audiofrequenties, gemaakt in het magnetisch veld van de aarde — een ontvanger speelt ze af zoals ze zijn.

  • Het ochtendkoor van de aarde — stijgende tjilpjes van elektronen in de stralingsgordels.
  • Bliksemfluiten — de knal van bliksem uitgerekt tot een dalend gefluit.

Sterren die klinken

Geluidsgolven die in sterren gevangen zitten, laten ze trillen. Hoe groter de ster, hoe dieper het lied.

  • Het vijfminutenlied van de zon — haar sterkste oscillaties, 100.000 keer versneld.
  • Het langzame lied van Aldebaran — een rode reus die eens in de vijf dagen klinkt, 50 miljoen keer versneld.

Zwarte gaten

Eén zingt door het gas eromheen; twee andere deden de ruimte zelf schudden.

  • Het zwarte gat dat een bes zingt — geluidsgolven in de Perseuscluster, 57 octaven onder de centrale C.
  • Twee zwarte gaten smelten samen — LIGO's eerste zwaartekrachtgolven, stijgend van 35 tot 250 Hz.

Hoe deze geluiden worden gemaakt

Veertien fragmenten op deze pagina zijn echte opnamen: microfoons op Mars, plasmagolf- en radio-instrumenten op Cassini, Voyager 1 en de satelliet Injun 3, de magnetometer van Rosetta bij komeet 67P, de LIGO-detector, SOHO en het signaal van Spoetnik uit 1957. Het zijn korte stukjes van de originelen, bewaard op deze site en pas geladen als je op play drukt; elke kaart noemt de bron en de licentie, en je kunt overschakelen op onze nabootsing. Onze nabootsingen worden in je browser gesynthetiseerd terwijl ze spelen, uit willekeurige getallen en filters gevormd door gepubliceerde metingen: de periode van een pulsar, de lengte en frequentie van Jupiters uitbarstingen, de geluidssnelheid op Mars, de frequentie van het plasma rond Voyager 1. Er wordt niets gedownload, en geen twee keer afspelen is helemaal gelijk. Elke kaart vermeldt of je het geluid op zijn eigen toonhoogte hoort — de radiogeluiden, het koor en de pulsars zijn dat — of hoeveel sneller het wordt afgespeeld, en “Hoe dit geluid wordt gemaakt” noemt waarop het is gebaseerd.

Sommige geluiden hebben geen opname die we mogen delen: Jupiter op een 20 MHz-ontvanger en meteoorecho's worden opgenomen door radioamateurs en observatoria, pulsaropnamen behoren aan hun radiosterrenwachten, en de seismometer van Apollo 12 is nooit tot geluid gemaakt. Daarvan hoor je alleen onze nabootsing.

Bronnen en bronvermelding

Elk geluid noemt zijn bronnen onder “Hoe dit geluid wordt gemaakt”. Planeetkaarten: het StarsMenu-model van het zonnestelsel; bronvermelding van afbeeldingen staat op Over & data.